హరికథ

సీతాదేవి శ్రీరామచంద్రుని మరీమరీ వేడుకోగా-
మిసమిసలాడే పసిడిలేడికయి
మిథిలానందనవేడ
ఆ మిథిలానందనవేడ
విసవిస నా రఘువీర వరేణ్యుడు
వెడలె లేడిజాడ

అది – వెనుకకొక్క పరిజూచి
తన మునిగాళ్ల పైనిలేచి
అట వేచి తన మెడను సాచి
భయమెదను దోచి
తన యొడలు దాచి
మరి – తారి పొదలలో దూరియడవి బం
గారు లేడి పరు గెత్తె

అంతట
పారు లేడి గని శ్రీరాముడు తన
బాహువులను విల్లెత్తె
రోసముతో రఘురాముడు బాణము
మోసకారిపై వదలె -
హా సీతా ! హా లక్ష్మణా! యని యా
హరిణము ప్రాణము వదలే -

ఆ యార్త నాదమునిని యదరిపడి జానకీదేవి మరదియయిన లక్ష్మణస్వామితో.

తే॥ గీ॥
అన్న పొమ్మయ్య, పొమ్ము, నీ యన్నగారి
ఆర్తనాదము వలెదోచునది యదేమొ
నా మనసుకీడు శంకించునయ్య! క్రూరు.
లైన రాక్షసులుందురీ కానలోన!

ఆ పలుకులు విన్న సౌమిత్రి పక్కున నవ్వి, “అమ్మా !”

తెలియక అందువుగానీ ఆ
దేవదేవునకు భయమేమీ
తులువలైన దైత్యులను దునిమి – ఈ
ఇలనుబ్రోవ జనియించె రాముడని॥ తెలియక ||

అన్న మరది మాటలకు ఆపార్ధంబు కల్పించి ఆ సీతా మహిసాధ్వి అనరాని నిష్ఠురో క్తులాడింది

తే॥ గీ॥
అవురవుర మాయదారి! నీ యన్నగారి
మోసకారి రక్కసుల పార్టీని, ఇచట
నేమిచేయ దలంచితో యెరుగవచ్చె
కుటిల బుద్ధులు, నీకు దక్కుదునె నేను

అన్న సీతమ్మ పలుకులు చెవులకు ములుకులై సోకిన లక్ష్మణస్వామి, “హరి హరీ!" యని దుఃఖించి, చేయునదిలేక పర్ణశాల వాకిట.. ఏడుగీటులు గీసి, ఏమి
సంభవించినను, వానిని దాటి అడుగు పెట్టకూడదని వదినగారితో పదేపదే చెప్పి, ఒప్పించి అన్నగారు పోయిన మార్గము ననుసరించి తానునూ బయలుదేరెను.
అంతలో అదనుకై ప్రక్కనే పొంచియున్న రావణాసురుడు వృద్ధభిక్షుక వేషంలో
పర్ణశాల ముంగిట నిలిచి, "భవతి భిక్షాందేహీ” అన్నాడు. ఆ కేక విని జానకి దేవి
బిచ్చంతో బైటికివచ్చి గుమ్మందగ్గిరే నిలబడింది. ఆ తల్లి ఆ గీటుదాటి
రాకపోవడం జూచి, తాను ముందుకు రావడానికి భయపడి, లేని ఆగ్రహం నటిస్తూ
ఆ కపటి - “ ఔరా ! ఈ ముసలి సన్యాసిపై ఇంత తిరస్కారమా: నాలుగడుగులు

ముందుకు రాలేవా ? అభ్యాగతుణ్ణి దైవంలాగ పూజించాలని సాధ్వివి నీకు ఆ మాయావి తెలియదా ? నీ భిక్షం నీ దగ్గరే ఉంచుకో-నే వెళ్లొస్తా” నన్నాడు.
మాటలు విని, మనస్సు కలతపడి అమాయకురాలైన ఆ తల్లి తోందరగా విచ్చంతో ఆ రాక్షసుడి ముందు నిలబడగా,

చటుకున తన పది తలలతోడ
ఆ కుటిల రాక్షసుడు తో చె
వికటముగా పకపకమని నగి
తన వింశతిబాహులు చాచె
అది గని 'హా'యని గుండెలదర
సీతమ్మ నేలపై వ్రాలె

అప్పుడా లంకాధిపతి మూర్ఛపోయిన సీతాదేవిని భూమితోసహా పెల్లగించి ఆకాశమార్గాన్ని ఎత్తుకుని పారిపోయాడు. పాపం ! ఆ మహా సాధ్వి....